Gujarat Forest Guard Recruitment 2026 (ગુજરાત વનરક્ષક ભરતી) ને લઈને વન વિભાગ દ્વારા લેટેસ્ટ નોટિફિકેશન બહાર પાડવામાં આવ્યું છે. જો તમે સરકારી નોકરીની તૈયારી કરી રહ્યા હોવ, તો આ લેખમાં અમે તમને નવા ભરતી નિયમો, પરીક્ષા પદ્ધતિ અને શારીરિક કસોટી વિશેની સંપૂર્ણ વિગતવાર માહિતી આપીશું.
Gujarat Forest Guard Recruitment 2026: અગત્યની લિંક્સ
| વિગત | સત્તાવાર લિંક (Official Link) |
| સત્તાવાર નોટિફિકેશન (RR 2026) | અહીં ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો |
| વન વિભાગની સત્તાવાર વેબસાઇટ | Gujarat Forest Department |
| GSSSB (પરીક્ષા લેનાર મંડળ) | GSSSB Official Website |
| ઓનલાઇન અરજી કરવા માટે (OJAS) | OJAS Gujarat Portal |
| નવો પરીક્ષા અભ્યાસક્રમ (Syllabus) | Syllabus PDF Link |
નવી ભરતી પ્રક્રિયાની મુખ્ય વિગતો
વન અને પર્યાવરણ વિભાગના તાજેતરના જાહેરનામા મુજબ, હવેથી ફોરેસ્ટ ગાર્ડની ભરતી પ્રક્રિયા વધુ આધુનિક અને પારદર્શક બનાવવામાં આવી છે.
- સંસ્થાનું નામ: ગુજરાત ગૌણ સેવા પસંદગી મંડળ (GSSSB)
- પોસ્ટનું નામ: ફોરેસ્ટ ગાર્ડ (વનરક્ષક), વર્ગ-૩
- પરીક્ષાનું વર્ષ: ૨૦૨૬
- પરીક્ષાના તબક્કા: લેખિત પરીક્ષા અને શારીરિક કસોટી
Gujarat Forest Guard ૨૦૨૬: ઉમેદવારની પાત્રતા (Eligibility Criteria)
કોઈપણ સરકારી ભરતીમાં ફોર્મ ભરતા પહેલા ઉમેદવારે તેની પાત્રતા ચકાસવી ખૂબ જ જરૂરી છે. Gujarat Forest Guard Recruitment 2026 ના સત્તાવાર જાહેરનામા (Rule 11) મુજબ, વનરક્ષક બનવા માટે નીચે મુજબની પાત્રતા હોવી અનિવાર્ય છે:
૧. રાષ્ટ્રીયતા (Nationality)
પરીક્ષામાં પ્રવેશ મેળવવા માટે ઉમેદવાર નીચેનામાંથી કોઈ એક શ્રેણીમાં હોવો જોઈએ:
- ભારતનો નાગરિક: ઉમેદવાર મૂળ ભારતીય હોવો જોઈએ.
- નેપાળ અથવા ભૂટાનના પ્રજાજન: નેપાળ અથવા ભૂટાનના નાગરિકો પણ આ ભરતી માટે અરજી કરી શકે છે.
- ભારતીય મૂળની વ્યક્તિ (Migrated Candidates): એવી વ્યક્તિ કે જે મૂળ ભારતીય હોય પરંતુ પાકિસ્તાન, મ્યાનમાર (બર્મા), શ્રીલંકા, પૂર્વ આફ્રિકાના દેશો (કેન્યા, યુગાન્ડા, તાંઝાનિયા, ઝામ્બિયા, માલાવી, ઝાયરે, ઇથોપિયા) અથવા વિયેતનામથી ભારત કાયમી વસવાટના હેતુથી સ્થળાંતર કરીને આવી હોય.
૨. પાત્રતાનું પ્રમાણપત્ર (Certificate of Eligibility)
ઉપરોક્ત વિગતોમાં જણાવ્યા મુજબ, જે ઉમેદવારો ભારત સિવાયના દેશો (નેપાળ, ભૂટાન કે અન્ય સ્થળાંતરિત દેશો) સાથે સંબંધ ધરાવે છે, તેમના માટે નીચેના નિયમો લાગુ પડશે:
- આવા ઉમેદવારોએ ભારત સરકાર અથવા ગુજરાત સરકાર દ્વારા આપવામાં આવેલું ‘પાત્રતાનું પ્રમાણપત્ર’ (Certificate of Eligibility) રજૂ કરવું પડશે.
- કામચલાઉ પ્રવેશ: જો કોઈ ઉમેદવાર પાસે અરજી સમયે આ પ્રમાણપત્ર ન હોય, તો તેમને બોર્ડ દ્વારા પરીક્ષામાં બેસવા માટે કામચલાઉ (Provisionally) મંજૂરી આપવામાં આવી શકે છે.
- નિમણૂકનો નિયમ: પરીક્ષા પાસ કર્યા પછી પણ, સત્તાવાર નિમણૂક પત્ર (Offer of Appointment) ત્યારે જ આપવામાં આવશે જ્યારે સરકાર દ્વારા તેમનું પાત્રતા પ્રમાણપત્ર માન્ય રાખવામાં આવે.
Gujarat Forest Guard લેખિત પરીક્ષાનું માળખું (Written Exam Pattern)
નવા નિયમો મુજબ, લેખિત પરીક્ષા ૨૦૦ ગુણની રહેશે જેમાં કુલ ૧૦૦ પ્રશ્નો પૂછવામાં આવશે.
| વિષય | ગુણભાર (%) |
| સામાન્ય જ્ઞાન (General Knowledge) | ૨૫% |
| સામાન્ય ગણિત (General Mathematics) | ૧૨.૫% |
| ગુજરાતી ભાષા (Gujarati Language) | ૧૨.૫% |
| કુદરતી પરિબળો (પર્યાવરણ, વનસ્પતિ, વન્યજીવ, વગેરે) | ૫૦% |
૧. પરીક્ષાનું માળખું (Exam Pattern)
- પ્રશ્નોનો પ્રકાર: હેતુલક્ષી (Multiple Choice Questions – MCQs).
- કુલ પ્રશ્નો: ૧૦૦
- કુલ ગુણ: ૨૦૦ (એટલે કે, દરેક સાચા પ્રશ્નના ૨ ગુણ મળશે).
- સમય મર્યાદા: ૩ કલાક (૧૮૦ મિનિટ).
૨. નેગેટિવ માર્કિંગ (Negative Marking)
પરીક્ષામાં ખોટા જવાબ માટે નેગેટિવ માર્કિંગની જોગવાઈ છે:
- દરેક ખોટા જવાબ દીઠ ૦.૨૫ માર્ક કાપવામાં આવશે.
- જો તમે એક કરતાં વધુ વિકલ્પ પસંદ કરો અથવા છેકછાક કરો, તો પણ ૦.૨૫ માર્ક કપાશે.
- “Not Attempted” (E) વિકલ્પ: જો તમને જવાબ ન આવડતો હોય, તો તમે ‘E’ વિકલ્પ પસંદ કરી શકો છો. આ વિકલ્પ પસંદ કરવાથી તમારા માર્ક કપાશે નહીં. જો તમે કોઈ પણ વિકલ્પ પસંદ નહીં કરો, તો પણ નેગેટિવ માર્કિંગ લાગુ પડશે.
૩. વિગતવાર અભ્યાસક્રમ (Detailed Syllabus)
નવા નિયમો મુજબ, પ્રશ્નપત્રને ચાર મુખ્ય વિભાગોમાં વહેંચવામાં આવ્યું છે:
| વિભાગ | વિષયની વિગત | ગુણભાર (Weightage) |
| વિભાગ-A | સામાન્ય જ્ઞાન (General Knowledge): ઇતિહાસ, ભૂગોળ, સાંસ્કૃતિક વારસો, બંધારણ, અને ચાલુ પ્રવાહો. | ૨૫% (૫૦ ગુણ) |
| વિભાગ-B | સામાન્ય ગણિત (General Mathematics): પાયાનું ગણિત અને તાર્કિક કસોટી (Reasoning). | ૧૨.૫% (૨૫ ગુણ) |
| વિભાગ-C | ગુજરાતી ભાષા: વ્યાકરણ, શબ્દભંડોળ અને ભાષાકીય સમજ. | ૧૨.૫% (૨૫ ગુણ) |
| વિભાગ-D | કુદરતી પરિબળો: પર્યાવરણ, ઇકોલોજી, વનસ્પતિ, વન્યજીવ, જળ, જમીન, ઔષધીય વનસ્પતિ અને ભૌગોલિક પરિબળો. | ૫૦% (૧૦૦ ગુણ) |
ધ્યાન રાખવા જેવી બાબતો:
- દરેક સાચા જવાબના ૨ ગુણ મળશે.
- દરેક ખોટા જવાબ દીઠ ૦.૨૫ નેગેટિવ માર્કિંગ રહેશે.
- પરીક્ષાનો સમયગાળો ૩ કલાકનો રહેશે.
- પ્રશ્નપત્રનું સ્તર ધોરણ-૧૨ (HSC) ને સમકક્ષ રહેશે.
Gujarat Forest Guard શારીરિક માપદંડ (Physical Standards)
દોડ અને અન્ય કસોટીઓ આપતા પહેલા ઉમેદવારે નીચે મુજબના શારીરિક ધોરણો પૂર્ણ કરવાના રહેશે:
પુરુષ ઉમેદવારો માટે:
- ઊંચાઈ (સામાન્ય): ૧૬૩ સેમી
- ઊંચાઈ (ST ઉમેદવારો – ગુજરાતના મૂળ નિવાસી): ૧૫૫ સેમી
- છાતી (સામાન્ય): ૭૯ સેમી
- છાતી (ફૂલાવેલી): ૮૪ સેમી (ન્યૂનતમ ૫ સેમીનો ફુલાવો જરૂરી)
- વજન: ૫૦ કિલોગ્રામ
મહિલા ઉમેદવારો માટે:
- ઊંચાઈ (સામાન્ય): ૧૫૦ સેમી
- ઊંચાઈ (ST ઉમેદવારો – ગુજરાતના મૂળ નિવાસી): ૧૪૫ સેમી
- વજન: ૪૫ કિલોગ્રામ
શારીરિક ક્ષમતા કસોટી (Physical Efficiency Test)
Gujarat Forest Guard ની શારીરિક માપદંડમાં પાસ થનાર ઉમેદવારોએ નીચે મુજબની વિવિધ પ્રવૃત્તિઓ કરવાની રહેશે:
| કસોટીનું નામ | પુરુષ ઉમેદવારો | મહિલા ઉમેદવારો | માજી સૈનિક (પુરુષ) | માજી સૈનિક (મહિલા) |
| દોડ (Running) | ૧૬૦૦ મીટર (૬ મિનિટ) | ૮૦૦ મીટર (૪ મિનિટ) | ૧૬૦૦ મીટર (૬.૩૦ મિનિટ) | ૮૦૦ મીટર (૪.૨૦ મિનિટ) |
| ઊંચો કૂદકો (High Jump) | ૪ ફૂટ ૩ ઇંચ | ૩ ફૂટ | ૪ ફૂટ | ૨ ફૂટ ૯ ઇંચ |
| લાંબો કૂદકો (Long Jump) | ૧૫ ફૂટ | ૯ ફૂટ | ૧૪ ફૂટ | ૮ ફૂટ |
| પુલ-અપ્સ (Pull-ups) | ૮ વખત | — | ૮ વખત | — |
| રસ્સા ચઢાણ (Rope Climbing) | ૧૮ ફૂટ |
તબીબી અયોગ્યતા (Physical Defects)
જો ઉમેદવાર નીચે મુજબની કોઈપણ ખામી ધરાવતા હશે, તો તેમને તબીબી રીતે અયોગ્ય ગણવામાં આવશે:
- વાંકા ઢીંચણ (Knock Knee)
- ચપટા પગ (Flat Feet)
- રતાંધળાપણું (Color Blindness)
- ખૂંધાપણું (Pigeon Chest)
- ત્રાંસી આંખ (Squint Eye)
- વેરિકોઝ વેઇન્સ (Varicose Vein
વધારાના ગુણ (Bonus Marks)
જે ઉમેદવારો પાસે NCC ‘C’ સર્ટિફિકેટ હશે, તેમને આખરી મેરિટમાં ૨ વધારાના ગુણનો લાભ આપવામાં આવશે. આ સર્ટિફિકેટ ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓ માટે આ એક સુવર્ણ તક છે.
ગુજરાત ફોરેસ્ટ ગાર્ડ ભરતી ૨૦૨૬: ઓનલાઇન અરજી અને ફી અંગેના મહત્વના નિયમો
Gujarat Forest Guard Recruitment 2026 માટે ફોર્મ ભરતી વખતે ઘણીવાર ઉમેદવારો નાની ભૂલો કરતા હોય છે, જેના કારણે તેમની ફી વેડફાય છે અથવા અરજી રદ થાય છે. સત્તાવાર નોટિફિકેશન મુજબ, અરજી પ્રક્રિયા અને ફી સબમિશન માટે નીચે મુજબના કડક નિયમો નક્કી કરવામાં આવ્યા છે:
૧. ઓનલાઇન અરજી પ્રક્રિયા (Application Process)
- નિર્ધારિત ફોર્મ: પરીક્ષામાં બેસવા ઈચ્છતા તમામ ઉમેદવારોએ ગુજરાત ગૌણ સેવા પસંદગી મંડળ (GSSSB) દ્વારા નક્કી કરાયેલા ફોર્મેટમાં જ અરજી કરવાની રહેશે.
- સમય મર્યાદા: બોર્ડ દ્વારા જે સમયગાળો (Time Limit) નક્કી કરવામાં આવશે, તે દરમિયાન જ ઓનલાઇન અરજી સ્વીકારવામાં આવશે. સમય મર્યાદા પૂરી થયા પછી કોઈ પણ સંજોગોમાં અરજી કરી શકાશે નહીં.
- સત્તાવાર પોર્ટલ: સામાન્ય રીતે આ અરજીઓ OJAS Gujarat પોર્ટલ પર લેવામાં આવે છે.
૨. પરીક્ષા ફી અને તેની ચુકવણી (Examination Fees)
- ફીનું ધોરણ: પરીક્ષા માટેની ફી ગુજરાત સરકાર દ્વારા નક્કી કરવામાં આવશે, જે કેટેગરી મુજબ અલગ-અલગ હોઈ શકે છે.
- ચુકવણીની પદ્ધતિ: ફી કેવી રીતે ભરવી (ઓનલાઇન નેટ બેંકિંગ, કાર્ડ દ્વારા કે પોસ્ટ ઓફિસમાં ચલણ દ્વારા) તેની સંપૂર્ણ વિગત બોર્ડ દ્વારા પ્રસિદ્ધ કરવામાં આવશે.
- ફી ટ્રાન્સફરનો નિયમ: સૌથી મહત્વનો નિયમ એ છે કે, એકવાર ભરેલી ફી કોઈ પણ સંજોગોમાં બીજી કોઈ પણ પરીક્ષા કે આગામી ભરતી માટે ‘હોલ્ડ’ (Hold Over) કરવામાં આવશે નહીં. એટલે કે, આ ફી માત્ર વર્તમાન ભરતી માટે જ માન્ય ગણાશે.
૩. અરજી પાછી ખેંચવી અને ફી રિફંડ (Refund Policy)
ઘણીવાર ઉમેદવાર ફોર્મ ભર્યા પછી તેને રદ કરવા માંગતા હોય છે, પરંતુ વન વિભાગના નિયમો મુજબ:
- ના-રિફંડ પોલિસી: જો તમે એકવાર ફી ભરી દીધી હોય, તો તે કોઈ પણ સંજોગોમાં પરત (Refund) કરવામાં આવશે નહીં.
- અરજી પાછી ખેંચવી: જો કોઈ ઉમેદવાર પોતાની અરજી પાછી ખેંચવા માંગતા હોય (Withdrawal of Application), તો તેની વિનંતી બોર્ડ દ્વારા સ્વીકારવામાં આવશે નહીં અને ફી પણ પરત મળશે નહીં.
ઉમેદવારો માટે ખાસ સલાહ
૧. વિગતો ચકાસો: ફોર્મ સબમિટ કરતા પહેલા અને ફી ભરતા પહેલા નામ, જન્મ તારીખ અને કેટેગરી જેવી વિગતો બે વાર ચેક કરી લેવી. ૨. છેલ્લી તારીખની રાહ ન જુઓ: સર્વરની સમસ્યાથી બચવા માટે ઓનલાઇન અરજી વહેલી તકે કરી લેવી હિતાવહ છે. ૩. પેમેન્ટ કન્ફર્મેશન: ફી ભર્યા પછી તેની પહોંચ (Receipt) ડાઉનલોડ કરીને સાચવી રાખવી, જે ભવિષ્યમાં કામ લાગી શકે છે.
નોંધ: આ નિયમો સત્તાવાર ગેઝેટ ૨૦૨૬ મુજબ છે. વધુ માહિતી માટે તમેGSSSB ની વેબસાઇટપર નજર રાખી શકો છો.
તૈયારી કેવી રીતે કરવી ?
૧. સિલેબસ સમજો: ૫૦% ભાર પર્યાવરણ વિષય પર છે, તેથી તેના પર વધુ ધ્યાન આપો.
૨. ગણિત અને ગુજરાતી: દરરોજ પ્રેક્ટિસ કરવાથી આ વિષયોમાં પૂરા ગુણ મેળવી શકાય છે.
૩. શારીરિક તૈયારી: લેખિત પરીક્ષાની સાથે સાથે દોડવાની પ્રેક્ટિસ પણ ચાલુ રાખો.
આ પણ વાંચો: અધિક મદદનીશ ઇજનેર (ઇલેક્ટ્રિકલ) ભરતી 2026 – સંપૂર્ણ માહિતી, લાયકાત, સિલેબસ અને ઓનલાઈન અરજી પ્રક્રિયા
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)
પ્રશ્ન ૧: ફોરેસ્ટ ગાર્ડ(Gujarat Forest Guard)ની પરીક્ષા કોણ લેશે?
જવાબ: ગુજરાત ગૌણ સેવા પસંદગી મંડળ (GSSSB) દ્વારા આ પરીક્ષા લેવામાં આવશે.
પ્રશ્ન ૨: પરીક્ષામાં નેગેટિવ માર્કિંગ છે?
જવાબ: હા, દરેક ખોટા જવાબ માટે ૦.૨૫ માર્ક કાપવામાં આવશે.
પ્રશ્ન ૩: Gujarat Forest Guard માટે શૈક્ષણિક લાયકાત શું છે?
જવાબ: સામાન્ય રીતે ધોરણ ૧૨ પાસ ઉમેદવારો આમાં અરજી કરી શકે છે.
નિષ્કર્ષ:
જો તમે વન વિભાગમાં જોડાઈને કુદરતની સેવા કરવા માંગતા હોવ, તો Gujarat Forest Guard Recruitment 2026 ની આ જાહેરાત તમારા માટે શ્રેષ્ઠ છે. અત્યારથી જ આયોજનબદ્ધ તૈયારી શરૂ કરી દો.